Сўнгги йилларда Ўзбекистонда рақамли иқтисодиёт ривожланиши давлатнинг устувор йўналишларидан бирига айланди. Ҳукумат фаол равишда электрон хизматларни жорий қилмоқда, банклар хизматларини онлайн платформаларга ўтказмоқда, компаниялар эса жараёнларни автоматлаштирмоқда. Бироқ ижобий тенденцияларга қарамай, бозорда IT инфратузилмасининг ривожланишига тўсқинлик қилаётган қатор муаммолар мавжуд.
Замонавий булутли хизматлар юқори ишончлилик ва масштаблашувни талаб қилади. Ўзбекистонда йирик маълумотлар марказлари сони чекланган бўлиб, уларнинг қуввати кўпинча бизнес эҳтиёжларига жавоб бермайди. Натижада, компаниялар серверларни чет элда ижарага олишга мажбур бўлиб, бу харажатларни оширади ва уланиш тезлигини пасайтиради.
Кўплаб ташкилотлар ҳанузгача эскирган ва бўлинган ечимлардан фойдаланмоқда. Бу мослашув муаммоларини, паст унумдорликни ва янги хизматларни тезкор жорий этиш имконияти йўқлигини келтириб чиқаради. Банклар, савдо тармоқлари ва ишлаб чиқариш корхоналарида ҳанузгача замонавий платформалар билан интеграция қилиш қийин бўлган тизимлар мавжуд.
IT марказлари ва академиялар сони ошиб бораётган бўлса-да, бозор малакаи кадрлар танқислигини бошдан кечирмоқда. Энг катта эҳтиёж тизим администраторлари, киберхавфсизлик мутахассислари ва DevOps муҳандисларига тўғри келади. Кўплаб ходимлар юқори маошли халқаро IT марказларига кетиб қолмоқда.
Рақамлаштириш билан бирга киберҳужумлар хавфи ортомоқда. Ўзбекистон компаниялари ҳали ҳам маълумотларни ҳимоя қилишга етарли эътибор қаратмаяпти. SIEM, DLP ва комплекс киберхавфсизлик тизимларини жорий этиш эндигина бошланмоқда. Бу эса бизнесни заифлаштиради ва молиявий ҳамда обрў йўқотишларига олиб келади.
Интернет инфратузилмаси ривожланаётган бўлса-да, уланиш тезлиги ва барқарорлиги халқаро стандартларга етмайди. Булутли хизматлардан фойдаланаётган компаниялар учун бу жиддий тўсиқ бўлмоқда. Айниқса, Тошкентдан ташқарисидаги ҳудудларда уланиш сифати анча паст.
Ускуналар ва лицензияларни импорт қилиш катта харажатларни талаб қилади. Кўплаб компаниялар замонавий серверлар, сақлаш тизимлари ва корпоратив ечимларни харид қилиш имкониятига эга эмас. Натижада, бизнес кўпинча муроса вариантларини танлайди, бу эса IT инфратузилманинг умумий самарадорлигини пасайтиради.
Рақамли иқтисодиётни муваффақиятли ривожлантириш учун Ўзбекистонда IT инфратузилмасини тезкор модернизация қилиш зарур: маълумотлар марказларини кенгайтириш, телекоммуникация тармоқларини ривожлантириш, мутахассисларни тайёрлаш ва киберхавфсизлик стандартларини жорий этиш лозим. Акс ҳолда, компаниялар хорижий хизматларга қарам бўлиб қолади, бу эса миллий бозор рақобатбардошлигини чеклайди.