So‘nggi yillarda O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyot rivojlanishi davlatning ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Hukumat faol ravishda elektron xizmatlarni joriy qilmoqda, banklar xizmatlarini onlayn platformalarga o‘tkazmoqda, kompaniyalar esa jarayonlarni avtomatlashtirmoqda. Biroq ijobiy tendensiyalarga qaramay, bozorda IT infratuzilmasining rivojlanishiga to‘sqinlik qilayotgan qator muammolar mavjud.
Zamonaviy bulutli xizmatlar yuqori ishonchlilik va masshtablashuvni talab qiladi. O‘zbekistonda yirik ma’lumotlar markazlari soni cheklangan bo‘lib, ularning quvvati ko‘pincha biznes ehtiyojlariga javob bermaydi. Natijada, kompaniyalar serverlarni chet elda ijaraga olishga majbur bo‘lib, bu xarajatlarni oshiradi va ulanish tezligini pasaytiradi.
Ko‘plab tashkilotlar hanuzgacha eskirgan va bo‘lingan yechimlardan foydalanmoqda. Bu moslashuv muammolarini, past unumdorlikni va yangi xizmatlarni tezkor joriy etish imkoniyati yo‘qligini keltirib chiqaradi. Banklar, savdo tarmoqlari va ishlab chiqarish korxonalarida hanuzgacha zamonaviy platformalar bilan integratsiya qilish qiyin bo‘lgan tizimlar mavjud.
IT markazlari va akademiyalar soni oshayotgan bo‘lsa-da, bozor malakali kadrlar tanqisligini boshdan kechirmoqda. Eng katta ehtiyoj tizim administratorlari, kiberxavfsizlik mutaxassislari va DevOps muhandislariga to‘g‘ri keladi. Ko‘plab xodimlar yuqori maoshli xalqaro IT markazlariga ketib qolmoqda.
Raqamlashtirish bilan birga kiberhujumlar xavfi ortmoqda. O‘zbekiston kompaniyalari hali ham ma’lumotlarni himoya qilishga yetarli e’tibor qaratmayapti. SIEM, DLP va kompleks kiberxavfsizlik tizimlarini joriy etish endigina boshlanmoqda. Bu esa biznesni zaiflashtiradi va moliyaviy hamda obro‘ yo‘qotishlariga olib keladi.
Internet infratuzilmasi rivojlanayotgan bo‘lsa-da, ulanish tezligi va barqarorligi xalqaro standartlarga yetmaydi. Bulutli xizmatlardan foydalanadigan kompaniyalar uchun bu jiddiy to‘siq bo‘lmoqda. Ayniqsa, Toshkentdan tashqaridagi hududlarda ulanish sifati ancha past.
Uskunalar va litsenziyalarni import qilish katta xarajatlarni talab qiladi. Ko‘plab kompaniyalar zamonaviy serverlar, saqlash tizimlari va korporativ yechimlarni xarid qilish imkoniyatiga ega emas. Natijada, biznes ko‘pincha murosa variantlarini tanlaydi, bu esa IT infratuzilmaning umumiy samaradorligini pasaytiradi.
Raqamli iqtisodiyotni muvaffaqiyatli rivojlantirish uchun O‘zbekistonda IT infratuzilmasini tezkor modernizatsiya qilish zarur: ma’lumotlar markazlarini kengaytirish, telekommunikatsiya tarmoqlarini rivojlantirish, mutaxassislarni tayyorlash va kiberxavfsizlik standartlarini joriy etish lozim. Aks holda, kompaniyalar xorijiy xizmatlarga qaram bo‘lib qoladi, bu esa milliy bozor raqobatbardoshligini cheklaydi.